Project Description

Miłośnikom historii z czasów I wojny światowej polecamy ogólnopolski samochodowy Szlak Frontu Wschodniego I Wojny Światowej, będący zainaugurowaną w 2009 roku wspólną inicjatywą samorządów ośmiu województw: łódzkiego, lubelskiego, małopolskiego, mazowieckiego, podkarpackiego, podlaskiego, świętokrzyskiego i warmińsko-mazurskiego, która miała na celu wyeksponowanie ważnych miejsc, wydarzeń oraz postaci, które przyczyniły się do odzyskania przez Polskę niepodległości w 1918 roku. Ujednolicone oznakowanie ułatwia dotarcie do poszczególnych obiektów, aby przeżyć wyjątkową lekcję historii, do której zachęcamy osoby w każdym wieku.

W wielu miejscowościach położonych na szlaku możecie zwiedzić muzea, w których znajdziecie wystawy pamiątek z tego okresu dziejów Polski (np. „Sala Drogi do Niepodległości” w Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie, „Żołnierz polski 1914-1945. Kolekcja Jana Partyki” w Muzeum Okręgowym w Rzeszowie). Ciekawą propozycją jest ścieżka edukacyjna „Wielka Wojna” przygotowana przez Muzeum Historyczne w Lublinie jako wystawa plenerowa (https://muzeum-lubin.pl/wielka-wojna-w-parku-lesnym). W Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku obejrzycie portrety Marszałka, fotografie, mapy, dokumenty, militaria i wiele innych eksponatów (znaczna ich część to przedmioty przekazane przez rodziny Legionistów), które ukazują drogę do niepodległości (https://muzeumpilsudski.pl).

Na terenie Podkarpacia zobaczycie pozostałości fortyfikacji, w tym jedną z największych w Europie Twierdzę Przemyśl, która w 2019 roku uzyskała status pomnika historii (https://zabytek.pl/pl/obiekty/twierdza-przemysl).

Szlak Frontu Wschodniego I Wojny Światowej obejmuje również wiele cmentarzy wojennych, na których spoczywają setki tysięcy żołnierzy różnych narodowości. Najczęściej cmentarze lokalizowano przy drogach, w lasach i na wzniesieniach. Projektowali je artyści i architekci, tworząc spójne kompozycje – oprócz krzyży nagrobnych z tabliczkami na cmentarzach wojennych wznoszone były kaplice, obeliski i inne obiekty architektoniczne. Jednym z największych i najpiękniejszych jest cmentarz wojenny nr 171 w Łowczówku (województwo małopolskie, powiat tarnowski), gdzie co roku 11 listopada organizowane są uroczystości patriotyczne (http://www.plesna.pl/turysta/atrakcje-turystyczne/cmentarz-legionistow-w-lowczowku). Nieopodal, w Łużnej na wzgórzu Pustki znajduje się największy w Galicji Zachodniej cmentarz nr 123 (http://www.pustki.luzna.pl). Zarówno pod Łowczówkiem, jak i w Łużnej doszło do krwawych walk o przełamanie frontu wschodniego, kluczowych w ramach tzw. operacji gorlickiej, które wpłynęły na późniejszy przebieg działań wojennych.

Przedstawione propozycje to tylko niewielka część zabytków związanych z historią Polski w okresie I wojny światowej. Zachęcamy do podróży śladami bohaterów wielkiej wojny.

Przydatne linki z opisami poszczególnych etapów Szlaku Frontu Wschodniego I Wojny Światowej:

Województwo warmińsko-mazurskie: https://www.it.mragowo.pl/media/art/4223/file/Szlak_Frontu_Wschodniego_I_Wojny_Swiatowej_pdf.pdf

Województwo świętokrzyskie: https://www.swietokrzyskie.pro/file/2013/11/att464731_szlak_frontu_30_05_2014_czi.pdf

Województwo podkarpackie: https://www.podkarpackie.travel/pl/szlaki/szlak-frontu-wschodniego-i-wojny-swiatowej

Województwo mazowieckie: http://www.szlakfrontuwschodniego.eu/

Beskid Niski, Pogórze Karpackie, Słowacja: http://www.beskid-niski-pogorze.pl/szlaki/szlaki_tematyczne/szlak_frontu/szlak_frontu_wschodniego.php

Województwo małopolskie: https://szlakpierwszejwojny.visitmalopolska.pl/pl/

Tarnów – Pierwsze Niepodległe: http://niepodlegly.tarnow.pl/

Województwo lubelskie: http://www.szlaki.lublin.pl/index.php/szlak-frontu-wschodniego-i-wojny-wiatowej